d-ribozë dhe 2-deoksi-D-ribozë
D-riboza dhe 2-deoksi-D-riboza janë monosakaride të rëndësishme me pesë karbonë që luajnë role kritike në biologjinë qelulore dhe biokimi. D-riboza është një molekulë natyrale sheqeri e domosdoshme për prodhimin e adenosin-trifosfatit (ATP), valutën kryesore energjetike në qelizat e gjalla. Ajo shërben si pjesë kryesore e acidit ribonukleik (ARN), duke e lehtësuar transferimin e informacionit gjenetik dhe sintezën e proteineve. Ndërkohë, 2-deoksi-D-riboza ndryshon strukturisht duke mos pasur një atom oksigjeni në pozicionin e karbonit të dytë, duke bërë që ajo të jetë përbërësi sheqeror i acidit deoksiribonukleik (ADN), i cili ruan udhëzimet gjenetike për të gjitha organizmat e gjallë. Të dyja, D-riboza dhe 2-deoksi-D-riboza, tregojnë veçori teknologjike unike që i bëjnë të pa zëvendësueshme në zhvillimin farmaceutik, në suplementimin nutricional dhe në kërkimet biokimike. D-riboza vepron si një forcues energjie, duke mbështetur shëndetin kardiovaskular dhe rivendosjen e muskujve, ndërsa 2-deoksi-D-riboza ruan stabilitetin gjenomik dhe riprodhimin qelulor. Këto karbohidrate sintetizohen përmes shtegut të fosfatit të pentozës dhe prodhohen komercialisht duke përdorur teknologjinë e fermentimit ose metoda kimike të sintezës. Zbatimet e D-ribozës dhe 2-deoksi-D-ribozës shtrihen në disa industri, përfshirë nutraceutikat, ku suplementet me D-ribozë përmirësojnë performancën sportive dhe zvogëlojnë lodhjen, dhe biologjinë molekulare, ku 2-deoksi-D-riboza e mundëson sekuenconimin e ADN-së dhe inxhinierinë gjenetike. Biokompatibiliteti i tyre, specifikiteti strukturor dhe rëndësia metabolike i vendosin si komponente të domosdoshme për përparimin e zgjidhjeve shëndetësore dhe zbulimeve shkencore.